انواع کلسیم هیدروکساید دندانپزشکی؛ پودر، خمیر، متاپکس، فیلپکس و دایکال
کلسیم هیدروکساید پودری، خمیری، یدوفرم‌دار (متاپکس و فیلپکس) و لاینر (دایکال)؛ کاربرد هر کدام در درمان ریشه، دندان شیری و محافظت پالپ، به‌همراه قیمت روز در فروشگاه‌های کانین.
تیم کانین
۱۶ آبان ۱۴۰۵
۶ دقیقه مطالعه
فهرست مطالب ۷ بخش
کلسیم هیدروکساید چگونه عمل می‌کند؟انواع کلسیم هیدروکساید دندانپزشکیلیست قیمت کلسیم هیدروکساید داخل کانال — آبان ۱۴۰۵دایکال و لاینرهای کلسیم هیدروکسایدنکات کاربردیچک‌لیست خریدپرسش‌های پرتکرارنکات کلیدی
- کلسیم هیدروکساید در چهار شکل اصلی عرضه می‌شود: پودر همراه با مایع، خمیر آماده‌ی سرنگی، خمیر یدوفرم‌دار (مانند متاپکس و فیلپکس) و لاینر (دایکال).
- قلیایی بودن شدید آن (pH حدود ۱۲٫۵) عامل اصلی اثر ضدباکتری و کاربرد آن به‌عنوان داروی داخل کانال است.
- خمیرهای یدوفرم‌دار بیشتر برای پرکردن کانال دندان‌های شیری به کار می‌روند و برای پرکردن دائمی کانال دندان دائمی مناسب نیستند.
- قیمت پودر و خمیرهای کلسیم هیدروکساید پرفروش در فروشگاه‌های کانین حدود ۴۵۰ هزار تا حدود ۱٫۵ میلیون تومان است.
کلسیم هیدروکساید از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین مواد دندانپزشکی است و تقریباً در هر مطبی که درمان ریشه انجام می‌دهد پیدا می‌شود. با این حال، نام‌های تجاری متعدد و شکل‌های مختلف آن، از پودر ساده تا خمیرهای یدوفرم‌دار و لاینرهای نوری، انتخاب را دشوار می‌کند. در این راهنما انواع کلسیم هیدروکساید را بر اساس کاربرد بالینی دسته‌بندی می‌کنیم، تفاوت محصولات رایج را توضیح می‌دهیم و قیمت روز آن‌ها را بر اساس قیمت فروشگاه‌های کانین کنار هم می‌گذاریم.
کلسیم هیدروکساید چگونه عمل می‌کند؟
کلسیم هیدروکساید در تماس با رطوبت به یون‌های کلسیم و هیدروکسیل تجزیه می‌شود. محیط بسیار قلیایی حاصل (pH حدود ۱۲٫۵)، بسیاری از باکتری‌های کانال را از بین می‌برد و در شرایط مناسب به تشکیل بافت سخت کمک می‌کند. دو نکته‌ی مهم:
- اثر ضدباکتری آن همه‌جانبه نیست: برخی میکروارگانیسم‌ها، مانند انتروکوکوس فکالیس، به محیط قلیایی مقاوم‌ترند؛ به همین دلیل کلسیم هیدروکساید یک داروی داخل کانال کمکی است، نه جایگزین پاک‌سازی و شست‌وشوی دقیق.
- حامل (Vehicle) سرعت اثر را تعیین می‌کند: حامل آبی یون‌ها را سریع آزاد می‌کند و زودتر حل می‌شود؛ حامل‌های ویسکوز و روغنی آزادسازی آهسته‌تر و اثر طولانی‌تری دارند، اما خارج کردنشان از کانال دشوارتر است.
انواع کلسیم هیدروکساید دندانپزشکی
پودر کلسیم هیدروکساید (همراه با مایع)
پودر با آب مقطر، سرم نمکی یا مایع اختصاصی سازنده مخلوط می‌شود و غلظت آن در اختیار دندانپزشک است. اقتصادی‌ترین شکل است و برندهای ایرانی مانند گلچای، مروابن، کبالت و نیک‌درمان آن را عرضه می‌کنند. عیب آن، یکنواخت نبودن غلظت از بیماری به بیمار دیگر و زمان آماده‌سازی است.
خمیر آماده‌ی سرنگی
خمیر از پیش مخلوط‌شده که با سرنگ و سرسوزن مخصوص مستقیم وارد کانال می‌شود. غلظت یکنواخت، کار سریع‌تر و قرار دادن آسان‌تر تا طول کارکرد، مزیت‌های آن است. نمونه‌ها: اندوکل مروابن، خمیر کبالت و اندونیک نیک‌درمان.
خمیر یدوفرم‌دار: متاپکس، فیلپکس و دیاپکس
ترکیبی از کلسیم هیدروکساید، یدوفرم و روغن سیلیکون که در سرنگ آماده عرضه می‌شود. یدوفرم خاصیت ضدباکتری و رادیواپسیتی دارد و این خمیرها همراه با ریشه‌ی دندان شیری جذب می‌شوند.
- متاپکس (Metapex): ساخت شرکت کره‌ای متا بایومد؛ شناخته‌شده‌ترین خمیر یدوفرم‌دار بازار.
- فیلپکس (Filpex): محصول کبالت و معادل ایرانی خمیرهای یدوفرم‌دار، با قیمت اقتصادی‌تر.
- دیاپکس (DiaPex): ساخت شرکت کره‌ای دیادنت.
این خمیرها بیشتر برای پرکردن کانال دندان‌های شیری (پالپکتومی) به کار می‌روند. مرورهای علمی، ترکیب کلسیم هیدروکساید و یدوفرم را در کنار زینک‌اکساید اوژنول از گزینه‌های اصلی پرکردن کانال دندان شیری می‌دانند. برای پرکردن دائمی کانال دندان دائمی مناسب نیستند.
متاپیست؛ گزینه‌ی بدون یدوفرم
متاپیست (Metapaste) از همان سازنده‌ی متاپکس، به‌جای یدوفرم سولفات باریم دارد تا روی رادیوگرافی دیده شود. برای داروی موقت داخل کانال و در مواردی که نمی‌خواهید از یدوفرم استفاده کنید، گزینه‌ای مناسب است.
لیست قیمت کلسیم هیدروکساید داخل کانال — آبان ۱۴۰۵
به‌روزرسانی: ۱۶ آبان ۱۴۰۵| مدل | کمترین قیمت (تومان) | فروشنده |
|---|---|---|
| پودر کلسیم هیدروکساید گلچای Calcium Hydroxide powder | ۲۸۵,۰۰۰ | ۳ فروشنده |
| پودر کلسیم هیدروکساید مروابن | ۴۴۸,۵۰۰ | ۳ فروشنده |
| مایع کلسیم هیدروکساید کبالت Cobalt Calcium Hydroxide Vehicle | ۴۶۷,۴۰۰ | ۴ فروشنده |
| پودر کلسیم هیدروکساید نیک درمان Calcium Hydroxide Powder | ۴۷۳,۲۳۷ | ۲ فروشنده |
| پودر کلسیم هیدروکساید مروابن Calcium Hydroxide Morvabon | ۴۸۰,۴۸۰ | ۴ فروشنده |
| خمیر کلسیم هیدروکساید مروابن مدل Endo-cal | ۵۱۷,۲۷۰ | ۶ فروشنده |
| خمیر کلسیم هیدروکساید نیک درمان Endonic | ۵۴۵,۵۳۰ | ۲ فروشنده |
| پودر کلسیم هیدروکساید کبالت | ۷۳۶,۰۰۰ | ۴ فروشنده |
| پودر کلسیم هیدروکساید کبالت cobalt calcium hydroxide | ۷۵۴,۴۰۰ | ۳ فروشنده |
| خمیر کلسیم هیدروکساید کبالت Cobalt paste | ۷۶۵,۴۰۰ | ۳ فروشنده |
| خمیر کلسیم هیدروکساید دارای یدوفرم کبالت (Filpex) | ۱,۵۹۹,۰۰۰ | ۲ فروشنده |
| خمیر کلسیم هیدروکساید کبالت Cobalt Filpex | ۱,۶۷۷,۰۰۰ | ۲ فروشنده |
کمترین قیمت موجود بین فروشگاه‌های کانین؛ با هر به‌روزرسانی قیمت فروشگاه‌ها خودکار عوض می‌شود.
قیمت بیشتر پودرها و خمیرهای کلسیم هیدروکساید پرفروش در فروشگاه‌های کانین حدود ۴۵۰ هزار تا حدود ۱٫۵ میلیون تومان است. برای مقایسه‌ی همه‌ی محصولات، دسته‌ی اندودانتیکس را ببینید.
خمیر کلسیم هیدروکساید مروابن مدل Endo-calکمترین قیمت ۵۱۷,۲۷۰ تومان
خمیر کلسیم هیدروکساید دارای یدوفرم کبالت (Filpex)کمترین قیمت ۱,۵۹۹,۰۰۰ تومان
کلسیم هیدروکساید متا META Metapexکمترین قیمت ۴,۲۰۰,۰۰۰ تومان
کلسیم هیدروکساید متا(حاوی سولفات باریم) متاپیست META Metapasteکمترین قیمت ۳,۸۰۰,۰۰۰ توماندایکال و لاینرهای کلسیم هیدروکساید
«دایکال» در اصل نام تجاری لاینر کلسیم هیدروکساید شرکت دنتسپلی است، اما در بازار ایران برای همه‌ی لاینرهای این گروه به کار می‌رود. این لاینرها در کف حفره‌های عمیق، زیر ترمیم، قرار می‌گیرند:
- دایکال سلف (خودسخت‌شونده): دو خمیر پایه و کاتالیزور که با هم مخلوط می‌شوند؛ نمونه‌ی شناخته‌شده‌ی آن Dycal دنتسپلی است.
- لاینر نوری (دایکال نوری): کلسیم هیدروکساید در زمینه‌ی رزینی که با لایت‌کیور سخت می‌شود. کار با آن سریع‌تر است و زیر کامپوزیت راحت‌تر کنترل می‌شود، اما به دلیل زمینه‌ی رزینی، یون کلسیم کمتری آزاد می‌کند.
- لاینرهای کلسیم سیلیکات: محصولاتی مانند تراکال (TheraCal) و لاینرهای کلسیم سیلیکات کبالت، از خانواده‌ی MTA هستند، نه کلسیم هیدروکساید؛ هرچند در بازار با نام «دایکال نوری» هم شناخته می‌شوند. برای پوشش مستقیم پالپ، مواد کلسیم سیلیکات مانند MTA و بایودنتین امروزه انتخاب رایجی هستند.
| مدل | کمترین قیمت (تومان) | فروشنده |
|---|---|---|
| خمیر کلسیم هیدروکساید کبالت | ۷۱۲,۰۰۰ | ۴ فروشنده |
| لاینر نوری کلسیم هیدروکساید کبالت Cobalt Cobaline LC | ۸۶۴,۵۰۰ | ۳ فروشنده |
| لاینر نوری کلسیم هیدروکساید کبالت | ۱,۰۸۰,۰۰۰ | ۳ فروشنده |
| دایکال نوری مروابن Calci Mor Morvabon | ۱,۲۱۰,۰۰۰ | ۴ فروشنده |
| لاینر نوری کلسیم هیدروکساید کبالت Cobalt Calcium Hydroxide Liner | ۱,۲۱۵,۰۰۰ | ۲ فروشنده |
| دایکال نوری مروابن | ۱,۳۰۶,۲۵۰ | ۲ فروشنده |
| لاینر نوری کلسیم سیلیکات کبالت | ۱,۵۶۰,۰۰۰ | ۵ فروشنده |
| لاینر نوری کلسیم سیلیکات کبالت cobalt CobaCal LC | ۱,۶۷۷,۰۰۰ | ۲ فروشنده |
| لاینر نوری کلسیم سیلیکات کبالت Cobalt Calcium Silicate Liner | ۱,۷۵۵,۰۰۰ | ۲ فروشنده |
| دایکال نوری (بیس و لاینر) متا META Biner LC | ۳,۸۵۰,۰۰۰ | ۱ فروشنده |
| دایکال نوری اسپیدنت Spident Base-it | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۳ فروشنده |
| دایکال نوری پالپ دنت Pulpdent Cavity Liner | ۴,۹۳۰,۰۰۰ | ۱ فروشنده |
کمترین قیمت موجود بین فروشگاه‌های کانین؛ با هر به‌روزرسانی قیمت فروشگاه‌ها خودکار عوض می‌شود.
برای قرار دادن دقیق لاینر، از قلم دایکال استفاده کنید.
نکات کاربردی
- کانال را پیش از گذاشتن دارو کامل پاک‌سازی و شست‌وشو دهید. کلسیم هیدروکساید جایگزین آماده‌سازی و شست‌وشوی کانال نیست.
- خمیر را تا طول کارکرد برسانید و از بیرون زدن آن از آپکس پرهیز کنید.
- ترمیم موقت محکم بگذارید تا بزاق وارد کانال نشود و دارو اثر خود را از دست ندهد.
- پیش از پرکردن نهایی، دارو را کامل خارج کنید. باقی‌مانده‌ی کلسیم هیدروکساید روی دیواره‌ی کانال، چسبندگی سیلر را کاهش می‌دهد. شست‌وشوی فعال با التراسونیک در خارج کردن آن مؤثر است.
- درِ ظرف پودر و سرنگ‌ها را محکم ببندید. کلسیم هیدروکساید در تماس با هوا با دی‌اکسید کربن واکنش می‌دهد و به کربنات کلسیم تبدیل می‌شود که خاصیت قلیایی ندارد.
چک‌لیست خرید
- شکل مناسب کار خود را انتخاب کنید: پودر برای صرفه‌جویی، خمیر سرنگی برای سرعت، خمیر یدوفرم‌دار برای دندان شیری.
- همراه بودن سرسوزن مخصوص با خمیرهای سرنگی را بررسی کنید.
- به تاریخ انقضا و سالم بودن بسته‌بندی توجه کنید؛ خمیرِ خشک‌شده در سرنگ قابل استفاده نیست.
- قیمت یک محصول را در چند فروشگاه مقایسه کنید؛ در کانین تعداد فروشندگان و کمترین قیمت هر محصول کنار هم دیده می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
متاپکس چیست و چه کاربردی دارد؟
متاپکس خمیر آماده‌ی کلسیم هیدروکساید همراه با یدوفرم و روغن سیلیکون، ساخت شرکت کره‌ای متا بایومد است. بیشتر برای پرکردن کانال دندان‌های شیری و به‌عنوان داروی موقت داخل کانال به کار می‌رود.
فیلپکس با متاپکس چه تفاوتی دارد؟
هر دو خمیر کلسیم هیدروکساید یدوفرم‌دارند. فیلپکس محصول ایرانی کبالت و اقتصادی‌تر است و متاپکس برند وارداتی و شناخته‌شده‌تر. فرمول دقیق و ویژگی‌های هر کدام را از برگه‌ی مشخصات سازنده بررسی کنید.
متاپیست بهتر است یا متاپکس؟
کاربردشان متفاوت است. متاپکس یدوفرم دارد و برای دندان شیری رایج‌تر است؛ متاپیست به‌جای یدوفرم سولفات باریم دارد و گزینه‌ای بدون یدوفرم برای داروی موقت داخل کانال است.
کلسیم هیدروکساید را چه مدت در کانال نگه داریم؟
مدت آن به تشخیص و پروتکل درمان بستگی دارد. در بسیاری از پروتکل‌ها برای داروی بین جلسات، حدود یک تا دو هفته در نظر گرفته می‌شود؛ تصمیم نهایی با دندانپزشک است.
دایکال نوری بهتر است یا دایکال سلف؟
دایکال نوری سریع‌تر و راحت‌تر کار می‌شود، اما یون کلسیم کمتری آزاد می‌کند. دایکال سلف آزادسازی یون بیشتری دارد. انتخاب به عمق حفره، نوع ترمیم و ترجیح بالینی شما بستگی دارد.
چرا قیمت یک محصول کلسیم هیدروکساید در فروشگاه‌ها فرق دارد؟
حجم بسته، تاریخ انقضا، زمان واردات و نرخ ارز، قیمت را متفاوت می‌کند. در کانین قیمت همه‌ی فروشندگان یک محصول را کنار هم می‌بینید و پیش از خرید مقایسه می‌کنید.
محصولات مرتبط در اندودانتیکس
